Numer 5(335)    maj 2013Numer 5(335)    maj 2013
fot.
Remont w Werstoku
Michał Bołtryk

Parafia w Werstoku otrzymała w 2013 roku z Ministerstwa Kultury 300 tysięcy złotych na remont cerkwi Podwyższenia Krzyża Pańskiego.

– W 2012 roku – mówi proboszcz, o. Paweł Kuczyński – w czasie nabożeństwa paschalnego na dworze padał deszcz, a z kopuły zaczęła kapać prosto na prestoł woda. Konieczny był remont dachu i trzech kopuł. Świątynia wspisana jest do rejestru zabytków. Pomyśleliśmy o zdobyciu pieniędzy na remont z Ministerstwa Kultury. Jesienią 2012 roku złożyliśmy wniosek o dotację. Otrzymaliśmy numer 31 855. Nadzieja na dotację po takiej informacji była mała. Dostaliśmy 300 tysięcy złotych, choć prosiliśmy o 540 tysięcy.
Za tę sumę zostanie wymieniona blacha na dachu i kopułach oraz trzy krzyże. Przed położeniem blachy zostanie wymieniona konstrukcja drewniana dachu i kopułek, a także podłoga i legary nad sufitem świątyni. Planowano położyć blachę miedzianą, ale ze względu na mniejszą dotację, będzie ocynkowana.
Cerkiew w Werstoku istniała już w 1769 roku. Pobudowana z fundacji właściciela dóbr Werstok Józefa z Wilczewa Wilczewskiego, była filialną świątynią parafii w Dubiczach Cerkiewnych. Ale w parafii jest obchodzone uroczyście święto Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny. Ta tradycja to ślad po pierwszej cerkwi, zlokalizowanej w tym samym miejscu.
Księgi metrykalne z lat 1798-1801 świadczą o tym, że w owym czasie werstocka cerkiew była już parafialna. Także po powrocie unitów do prawosławia w 1839 roku Werstok był samodzielną parafią. W 1879 roku parafianie werstoccy mieszkali na terenie trzech powiatów – w bielskim 32 osoby, brzeskim 657 i prużańskim 466. Razem 1155 osób.
W 1905 roku parafia znajdowała się w dekanacie wysokolitewskim w diecezji grodzieńsko-brzeskiej i liczyła 1761 wiernych. Mieszkali oni we wsiach Kuraszewo, Policzna, Wołkostawiec, Wojnówka, Horinowy Hrud, Starina, Kruhłe, Aleksiejuki, Grabowiec, Łozice, Jakubowo, Pieski, Zabogonne, Dołgi Bród, Wiluki, Pasoczniki. Na terenie parafii funkcjonowało narodnoje uczyliszcze z liczbą 53 uczniów i pięć szkół gramoty z 63 uczniami.
W 1909 roku dobudowano nad wejściem do cerkwi nową dzwonnicę.
W okresie międzywojennym, do 1928 roku, cerkiew była zamknięta. Później pozostawała pod opieką parafii w Omieleńcu, dziś na Białorusi. Samodzielną parafią stała się ponownie w 1940 roku. W 1954 roku liczyła 1258 wiernych.
Dziś do werstockiej parafii należy czternaście wsi – Babinka, Długi Bród, Górny Bród, Opaka Duża, Kuraszewo, Pasieczniki Małe, Piaski, Policzna, Starzyna, Topiło, Werstok, Wojnówka, Wiluki i Zabagonie. Niektóre oddalone są dwanaście kilometrów od cerkwi. Wsie leżą w gminach Dubicze Cerkiewne, Hajnówka, Kleszczele, Czeremcha. Parafian jest 380. O. Paweł miał w 2012 roku dwa śluby, trzy chrzty i piętnaście pogrzebów.
W czternastu wsiach parafii werstockiej nie ma szkoły, poczty, ośrodka zdrowia, komunikacji autobusowej i sklepu. We wsiach należących do gmin Hajnówka i Czeremcha nie ma dzieci w wieku szkolnym. W Starzynie działa dom starców. Zimą do tych puszczańskich wsi trudno dojechać. W 2012 roku we wsi Werstok położono na ulicy asfalt. Było to wielkie święto, opisane także w „Przeglądzie Prawosławnym”.
Werstok leży na obrzeżu puszczy. Pierwszy budynek wsi od strony Dubicz Cerkiewnych to cerkiew Podniesienia Krzyża Pańskiego. Dalej, wzdłuż wyasfaltowanej już ulicy, stoi czternaście domów, w których mieszka 56 osób, w tym 46 prawosławnych.
Skąd nazwa wsi?
Według o. Grzegorza Sosny pierwsza wzmianka o wsi datowana jest na 1574 rok. To osada położona u źródeł strumienia, który wpada do rzeki Orlanka. Nazwa „Werstok” to dawna nazwa „Wierchstok” i oznacza początek, źródło rzeczki (stoku).
Ale w miejscowej tradycji jest i inna etymologia nazwy. W dawnych wiekach świątynia była zbudowana na polance. Od zabudowań położonych w puszczy dzieliła ją odległość „wersty” (ponad kilometr). Ponieważ wieś kilka razy się spaliła, ludzie uznali, że to złe miejsce i zaczęli się budować w pobliżu cerkwi. Ale nazwa „wersta” przetrwała. A w końcu przeistoczyła się w Werstok.
Największą miejscowością parafii jest Policzna. Tam mieszka najwięcej parafian o. Pawła Kuczyńskiego.
Nieoczekiwanie werstoccy parafianie dowiedzieli się, że ich ziamlak został zaliczony do grona świętych. To Jerzy Stepaniuk z Policznej. Urodził się 6 kwietnia 1881 roku. 7 kwietnia został ochrzczony w werstockiej cerkwi przez jej proboszcza, o. Antoniego Biegałowicza. Był nauczycielem pod Brześciem. Ożenił się z Eufrozyną Łogosz ze wsi Ochonowo. Urodziło im się troje dzieci. Wszystkie zmarły w dzieciństwie. Jerzy Stepaniuk postanowił służyć Cerkwi. W tym celu ukończył w Moskwie kursy duszpasterskie. Po otrzymaniu święceń kapłańskich wyjechał do Turkiestanu (około 450 km na północny wschód od Ałma-Aty i 250 km od granicy z Chinami). Pierwsza wojna światowa i rewolucja 1917 roku zastały o. Jerzego we wsi Andrejewskoje. Bolszewicy, po przejęciu władzy, likwidowali duchownych prawosławnych. Niektórzy kapłani z tamtych stron wyjeżdżali do Chin. O. Jerzy został ze swoimi parafianami. Rozstrzelano go 26 czerwca 1918 roku we wsi Andrejewskoje i pochowano na cmentarzu za wsią. 20 sierpnia 2000 roku na podstawie decyzji Świętego Soboru Biskupów Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej o. Jerzy Stepaniuk zaliczony został do grona świętych.
O. Paweł Kuczyński, proboszcz werstockiej parafii, urodził się 1981 roku w Bielsku Podlaskim. Chciał zostać zawodowym żołnierzem, ale tak wyszło, że ukończył studia w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, potem zaocznie seminarium duchowne. 15 czerwca 2007 roku został wyświęcony na duchownego. Był wikariuszem w parafii w Podbielu, potem w bielskiej parafii Zaśnięcia NMP, następnie psalmistą w Augustowie. Od 2011 roku zaczął posługę jako wikariusz w Werstoku. Wkrótce proboszcz tej parafii, o. Józef Wojciuk, został przeniesiony w stan spoczynku. Jego miejsce 1 lutego 2012 roku zajął o. Paweł Kuczyński.


fot. Marcin Karpiuk, autor

Twoja opinia


imię:
email:
komentarz
wpisz tekst z obrazka: token